MIKORYZA (pożyteczne grzyby). Najlepsza szczepionka dla roślin

Mikoryza jest zjawiskiem symbiozy pomiędzy roślinami, a grzybami zasiedlającymi glebę. Określone gatunki grzybów współpracują z konkretnymi gatunkami roślin. W naturalnych warunkach sprzymierzeńcy odnajdują się sami. W ogrodzie musimy im w tym pomóc - stosując odpowiednie „szczepionki” aplikowane do gleby.

grzybnia fot. TheAlphaWolf CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons

Na czym polega mikoryza?

Mikoryza, (z greckiego mykes - grzyb, rhiza - korzeń) jest zjawiskiem symbiozy pomiędzy żywymi komórkami korzeni roślin, a niepatogenicznymi (nie powodującymi chorób) grzybami zasiedlającymi glebę. Określenie mikoryza znaczy dosłownie "grzybokorzeń".

Mikoryza to współpraca pomiędzy roślinami a grzybami, powodująca obopólne korzyści. Grzyby korzystają z produktów fotosyntezy roślin pobierając głównie cukrów, których same nie potrafią wytworzyć. Rośliny dzięki mikoryzie otrzymują znacznie więcej korzyści.

Strzępki grzybni wnikają do korzeni (endomikoryza) lub pozostają na ich powierzchni (ektomikoryza) dzięki czemu zwiększa się zdolność pobierania wody i soli mineralnych z gleby. Rośliny zaczynają silniej rosnąć, tworzą więcej kwiatów i owoców. Stają się także znacznie bardziej tolerancyjne na niekorzystne warunku - suszę, mróz, niewłaściwe pH gleby lub nadmierne zasolenie. Mikoryza chroni także rośliny przed chorobami (fuzarioza, fytoftorozą).

mikoryza korzenie porośnięte grzybnią fot. Thergothon CC BY 2.5 Wikimedia Commons
mikoryza korzenie porośnięte grzybnią fot. Thergothon CC BY 2.5 Wikimedia Commons

Gdzie występuje mikoryza?

Mikoryza występuje w przyrodzie od milionów lat, jest powszechna - ponad 80 % wszystkich roślin pozostaje w symbiozie z grzybami mikoryzowymi. W ogrodach niestety pojawia się rzadko, gdyż została zniszczona w wyniku intensywnej uprawy i stosowania chemicznych nawozów i środków ochrony roślin.

Gołym okiem (bez mikroskopu) nie da się sprawdzić czy w ziemi ogrodowej istnieje mikoryza. Grzyby mikoryzowe bardzo często giną w czasie budowy domu. Głębokie wykopy, pozostawione na powierzchni podglebie oraz pozostałości gruzu i wapna to główne powody braku mikoryzy w ogrodzie.

grzyb mikoryza las fot. Tomas Čekanavičius CC-BY-SA-3.0 Wikimedia Commons
przykład mikoryzy w lesie fot. Tomas Čekanavičius CC-BY-SA-3.0 Wikimedia Commons

Widoczny efekt działania mikoryzy

5 zasad stosowania szczepionek mikoryzowych

1. Preparaty w formie sypkiej dodaje się do podłoża w doniczce, a potem podlewa. Szczepionki w formie zawiesiny wstrzykuje się do doniczek lub do gruntu (tuż przy korzeniach) za pomocą strzykawki lub specjalnego aplikatora.

2. Wystarczy raz zaszczepić korzenie roślin, aby związały się z nią i odnosiły korzyści przez całe życie.

3. Mikoryza uniwersalna dostosowana do wszystkich gatunków roślin nie istnieje. Każda roślina (lub grupy roślin - np. rośliny wrzosowate) pozostaje w mikoryzie tylko z konkretnymi gatunkami grzybów.

4. Znacznie lepsze są szczepionki zawierające strzępki grzybni. Szczepionki zawierające zarodniki grzybni bywają zawodne, gdyż zarodniki często nie mają odpowiednich warunków do kiełkowania.

Żywa grzybnia mikoryzowa, w odróżnieniu od preparatów suchych, jest w stanie uwodnionym , gotowa do natychmiastowej reakcji z rośliną. W formie żelowej zawiesiny ma trwałość nawet paru lat w temperaturze około 0°C, a żywotność traci po wysuszeniu.

5. Po podaniu żywej grzybni nie należy nawozić rośliny przez 2 miesiące. Nie wolno także stosować żadnych środków grzybobójczych.

Najpopularniejszym i najlepiej widocznym efektem działania mikoryzy są grzyby leśne. Są to owocniki grzybów ektomikoryzowych. Nawet amator w zbieraniu grzybów, już po pierwszym grzybobraniu zauważy, że konkretne grzyby rosną tylko w sąsiedztwie konkretnych drzew.

Kurki rosną zarówno pod drzewami liściastymi, jak i iglakami, rydze pod sosnami, świerkami i jodłami. Borowiki można znaleźć w niezbyt gęstych lasach, głównie pod dębami, bukami, a także sosnami i świerkami. Podgrzybków najlepiej szukać pod świerkami i sosnami oraz w lasach liściastych pod dębami i bukami. W lasach brzozowych oraz pod świerkami występują koźlarze, a kozaki pod brzozami, grabami i dębami.

Preparaty mikoryzowe - szczepionki

Szczepionki mikoryzowe zawierają żywe strzępki grzybni lub zarodniki grzybów. Dla różnych roślin przeznaczone są konkretne, dostosowane mieszanki grzybów mikoryzowych (w ich skład wchodzą także gatunki jadalne, w ogrodach przydomowych rzadko jednak tworzą one owocniki).

Można kupić preparaty mikoryzowe dla roślin doniczkowych (najpopularniejsza jest mikoryza storczyków) oraz roślin balkonowych. Znacznie większy wybór jest szczepionek mikoryzowych dla roślin ogrodowych - dla roślin rabatowych, roślin iglastych i liściastych, warzyw, roślin wrzosowatych (wrzosów, wrzośców, hortensji, różaneczników), róż, a nawet dla trawnika.

"Korzenie starych drzew sięgają bardzo daleko, a przy samym drzewie są tylko korzenie szkieletowe, które nie nadają się do mikoryzacji. Należy przy tym pamiętać, że rośliny zarówno młode jak i dorosłe najwięcej młodych korzeni mają stosunkowo płytko pod ziemią w granicach 10-40 cm. W przypadku sadzenia drzew kopanych z gruntu, z gołym korzeniem należy podać szczepionkę na kilka najmłodszych, żywych korzeniach tuż przed sadzeniem". (źródło Mykoflor - producent szczepionek mikoryzowych)

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl,
zdjęcie tytułowe: TheAlphaWolf CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons

Zobacz też:

 

Polecamy produkty ogrodnicze w sklepie internetowym Sadowniczy.pl