DOMOWE NALEWKI. Jak robić nalewki z owoców?

Nalewki owocowe (fot. Robert S. Donovan Flickr CC)

Zatrzymaj w butelce smak lata i delektuj się nim w zimie. Koniec lata i jesień to doskonały czas na przygotowanie nalewek z owoców - najlepiej z ogrodowych. Ich przygotowanie nie jest trudne jednak aby zyskały odpowiedni smak potrzebują czasu i odpowiedniego alkoholu.

Z czego można robić nalewki?

To jakie owoce wybierzemy na nalewki zależy tylko od naszych preferencji. Nalewki domowe najczęściej robione są z owoców, których mamy pod dostatkiem i tych które lubimy najbardziej. Zwykle są to jabłka, gruszki, wiśnie, czereśnie, brzoskwinie oraz morele, maliny, jeżyny, borówki lub jagody, a także owoce pigwy, pigwowca lub czarnego bzu oraz porzeczek, truskawek, aronii i wszelkiego rodzaju kombinacje wymienionych owoców.

z czego zrobić nalewkiBy DavidL (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

Można dodać miód, sok z cytryny, kandyzowaną skórkę z pomarańczy lub ulubione zioła ogrodowe (mięta, lawenda, rozmaryn, dziurawiec) przyprawy korzenne (imbir, goździki, cynamon, kardamon, goździki, gałka muszkatołowa) lub inne - t.j. papryczki chili, ziarna pieprzu lub kawy, laskę wanilii, a także owoce i płatki dzikiej róży.

Owoce na nalewki powinny być w pełni dojrzałe, gdyż wtedy są najsmaczniejsze, najsłodsze i najbardziej soczyste. Unikajmy owoców niedojrzałych oraz przejrzałych, gdyż ich dodanie wpłynie negatywnie na smak nalewki.

Duże owoce (jabłka, gruszki) kroimy na mniejsze części, jeśli są zbyt twarde (pigwa, pigwowiec) to nakłuwamy je w kilku miejscach. Owoce pestkowe (brzoskwinie, morele, śliwki, czereśnie) trzeba koniecznie wydrylować - wyjąć z nich pestki. Kilka owoców można zostawić z pestkami, ale niezbyt dużo, gdyż wpłyną one na pogorszenie smaku - będą bardzo gorzkie.

Małe i miękkie owoce (porzeczki, jagody, maliny) wystarczy tylko oczyścić. Im owoc jest bardziej soczysty, tym mocniejszy powinien być alkohol wykorzystany w procesie maceracji.

Nalewka domowa z owoców
fot. Wikimedia Commons

Smak i moc nalewki

Gama smaków nalewek jest bardzo szeroka, wpływa na nią przede wszystkim rodzaj zastosowanych owoców oraz ilość dodanego cukru. Nalewki powstają w wyniku maceracji owoców czyli zalania ich alkoholem. Mogą być wytrawne, półwytrawne lub słodkie, mocne - nawet do 70% alkoholu, średnie - 40-45% lub słabe - około 25% alkoholu.

Przyrządzając nalewkę owoce możemy zalać spirytusem lub wódką. Użycie nierozcieńczonego spirytusu nie jest zalecane, gdyż może on ścinać białko zawarte w owocach, co wpływa na powstawanie brzydkiego osadu oraz na "słabszy smak" nalewki.

Do wyrobu nalewek słodkich używany jest spirytus o zawartości alkoholu nie większej niż 70%, natomiast w przypadku nalewek wytrawnych i półwytrawnych wartość ta nie powinna przekraczać 60%. Uśredniając - dla uzyskania alkoholu o mocy 65%, należy do 100 ml spirytusu 95% dolać 46 ml wody lub 120 ml wódki 40%. Można używać samej wódki - wtedy nalewki mają około 20-25% alkoholu.

Aby wzbogacić smak i aromat nalewki można dodać do nich także inne rodzaje alkoholu np. wino, brandy, koniak lub rum, a także miód lub cukier trzcinowy (brązowy). Aby uzyskać nalewkę o wyższej zawartości alkoholu, na koniec procesu można dodać spirytusu.

Przepisy na nalewki

Nalewki to typowo polska specjalność, rzadko kiedy spotykane są zagranicą. Najlepsze przepisy przekazywane są z pokolenia na pokolenie, a każda gospodyni ma swoje, niestety nie każda chce się nimi podzielić. Na szczęście doskonałe przepisy można także znaleźć w internecie - Przepisy na nalewki z owoców. Każdy przepis można dowolnie modyfikować w zależności od naszych upodobań.

Wyprodukowanie dobrej nalewki wymaga odrobiny wprawy, nie każdemu się to uda już za pierwszym razem. Dlatego też warto zawsze zapisywać co dodaliśmy i w jakich proporcjach, aby w przypadku uzyskania doskonałego smaku móc go odtworzyć w przyszłości.

Z nalewkami można eksperymentować, robiąc je po swojemu, na swój smak. Warto się przy tym dobrze bawić! Doskonałych przepisów i metod przygotowania nalewek jest bardzo wiele i trudno wybrać najlepszą z nich. Można przyjąć ogólną zasadę przygotowania nalewek - uniwersalny przepis. I tak...

Ogólna zasada przygotowania nalewek z owoców

  • Naczynie, koniecznie szklane (może to być duży słój, balon lub gąsior) wypełniamy owocami do 3/4 wysokości, dodajemy przyprawy które lubimy najbardziej i przykrywamy gazą o cienkich oczkach (aby do środka nie dostały się owady). Zalewamy całość alkoholem tak aby dokładnie wszystko przykrył - to bardzo ważne aby owoce były w całości zalane. Najczęściej stosuje się od 1 do 1,5 litra alkoholu na 1 kilogram owoców. Macerację prowadzimy w cieple lub na słońcu. Ważne jest, żeby zarówno w tym jak również kolejnym etapie mieszać intensywnie co kilka dni całą zawartość przyszłej nalewki - sprzyja to maceracji i mieszaniu się smaków.
  • Po miesiącu maceracji owoców z alkoholem zlewamy powstałą ciecz do szklanych i szczelnych naczyń (mogą to być słoiki). Pozostałe owoce zasypujemy cukrem i zostawiamy w spokoju na kolejny miesiąc (aż do całkowitego rozpuszczenia się cukru). Po tym czasie powstały syrop zlewamy i łączymy z cieczą uzyskaną z pierwszego zlewania. Tak przygotowany roztwór powinien leżakować w chłodzie przez kolejny miesiąc w ciemnym szklanym naczyniu lub ciemnym pomieszczeniu (aby nie stracił koloru).
  • Po leżakowaniu roztwór wymaga filtracji, gdyż jest bardzo mętny w wyniku wytrącania się osadów i zawartości resztek owoców. Początkowo roztwór przelewamy sito o grubszych oczkach, następnie przepuszczamy przez filtr do kawy. Oczyszczony roztwór powinien być bardzo klarowny, jeśli taki nie jest to ponownie przepuszczamy go przez filtr do kawy. Gotową nalewkę przelewamy do wcześniej umytych butelek lub karafek. Warto je dobrze opisać, aby w przyszłości wiedzieć jakiej nalewki będziemy próbować. Tak przygotowane butelki odstawiamy do barku i pozostawiamy na okres od 1 do 6 miesięcy aby dojrzały. W razie konieczności przyprawiamy dla smaku lub odpowiednio wzmacniamy. Smacznego!

Zobacz także: Wasze przepisy na nalewki domowe

Pamiętaj!

Spirytus kupuj tylko z pewnego źródła. Oprócz niebezpieczeństwa zatrucia istnieje także ryzyko zepsucia smaku nalewki. Najlepszą wódką jest żytnia lub inne wódki zbożowe.

Dobrej jakości nalewki powstają tylko ze świeżych, dojrzałych i aromatycznych owoców.

Nalewki podajemy na stół w pięknych, reprezentacyjnych butelkach, a pijemy z małych kieliszków, delektując się ich smakiem i aromatem.

 

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl