MSZYCE. Jak wyglądają i jak je zwalczać?

mszyce fot. Alvesgaspar CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons

Mszyce to bardzo groźne szkodniki roślin - zarówno ogrodowych (drzew, krzewów, kwiatów) oraz roślin doniczkowych - kwiatów balkonowych, jak i roślin domowych. Dowiedz się jak wyglądają mszyce i jak je zwalczać.

Jak wyglądają mszyce?

Mszyce to niewielkie owady od 2 do 5 mm długości na długich nogach. W zależności od gatunku (i fazy rozwoju) występują formy uskrzydlone lub bezskrzydłe. Owady mogą być koloru kremowego, zielonego, żółtego, pomarańczowego lub czarnego. Mają okrągławe lub wydłużone ciało ze szpiczasto zakończonym odwłokiem, który po bokach ma dwie krótkie „rurki (tzw. syfony). Młode mszyce nie różnią się wyglądem od osobników dorosłych, są tylko mniejsze.

Mszyce występują zawsze gromadnie, w licznych koloniach (po kilkadziesiąt lub kilkaset osobników). Żerują najczęściej na najmłodszych pędach, na liściach (zwykle na dolnej stronie blaszki) lub pąkach kwiatowych. Z czasem opanowują całą roślinę i szybko przenoszą się na sąsiednie. W ciągu jednego sezonu jedna mszyca wydaje kilka lub kilkanaście pokoleń, w każdym po kilkadziesiąt osobników. W krótkim czasie kilka mszyc może rozmnożyć się do licznej kolonii, z którą trudno będzie sobie poradzić.

mszyce fot. Luc Viatour CC BY-SA-2.0 Wikimedia Commons
fot. Luc Viatour CC BY-SA-2.0 Wikimedia Commons

Jakie rośliny atakują mszyce?

Mszyce to szkodniki wielożerne - mogą żerować na różnych roślinach - drzewach, krzewach, pnączach, bylinach, roślinach jednorocznych, cebulowych, warzywach, roślinach sadowniczych oraz roślinach doniczkowych (w domu i na balkonie).

Występuje wiele różnych gatunków mszyc różniących się wielkością, kolorem i atakowanymi roślinami żywicielskimi - np. mszyca jabłoniowa (zielona), mszyca jabłoniowo-babkowa (różowo-brązowa), mszyca buraczana (czarna), mszyca różano-szczecinowa (czerwona lub zielona), mszyca wejmutkowo-porzeczkowa (ciemnoszara), mszyca kapuścianka (kremowa), mszyca pelargoniowa (jasno-zielona) oraz wiele innych. Nazwa mszycy nie musi określać jedynej rośliny żywicielskiej, np. mszyca buraczana oprócz buraków żeruje także na krzewach i roślinach doniczkowych.

Objawy żerowania i szkodliwość mszyc

W wyniku żerowania mszyc rośliny są bardzo osłabione. Przy dużej liczebności mszyc zaatakowane rośliny więdną lub deformują się najmłodsze pędy i liście (skręcają się), a w skrajnych przypadkach zamierają całe rośliny. Są także gatunki mszyc, które żerują na szyjce korzeniowej, a nawet na korzeniach, jednak rzadko się pojawiają.

Mszyce wysysają soki z roślin, wydzielając przy tym spadź – lepką substancję oklejającą roślinę, na której często pojawiają się czarne grzyby sadzakowe - szpecą one roślinę, utrudniając jej jednocześnie proces fotosyntezy. Mszyce oprócz uszkodzeń powodowanych na roślinach mogą także przenosić różne choroby wirusowe.

kwiat mszyce fot. Lauren Mitchell Flickr CC
fot. Lauren Mitchell Flickr CC
liść mszyce fot. PollyDot Pixabay Pulic Domain CC0
fot. PollyDot Pixabay Pulic Domain CC0
mszyce na pędzie fot. Jensbn CC BY-SA 2.0 Wikimedia Commons
fot. Jensbn CC BY-SA 2.0 Wikimedia Commons

Zapobieganie pojawieniu się mszyc

Mszyce nie pojawiają się znikąd! Przelatują na nasze rośliny z chwastów lub z zarośli (czasem także od sąsiada), dlatego też warto raz na jakiś czas dokładnie obejrzeć rośliny na obrzeżach ogrodu. Jeśli nie chcemy aby mszyce przeniosły się na nasze rośliny musimy je zwalczyć!

Zwalczanie mszyc - jak zwalczyć mszyce?

Mszyce zwalczamy jak najszybciej po zauważeniu pierwszych kolonii. Owady rozmnażają się bardzo szybko, dlatego też ważne jest szybkie podjęcie decyzji o zabiegu. Domowe i ekologiczne metody - opryskiwanie wodą z mydłem, wyciągami, odwarami czy gnojówkami z roślin są najczęściej nieskuteczne i zwykle nie unikniemy stosowania chemicznych środków ochrony roślin.

Rośliny opryskujemy wodnym roztworem jednego z preparatów – np.: Decis, Calypso, Fastac, Pirmor, Polysect Hobby, Provado Plus, ABC na mszyce, Sumi Alpha, Mospilan. Preparaty na mszyce należy stosować naprzemiennie (Decis tylko raz! w sezonie), przestrzegając zaleceń i dawek podanych przez producenta na etykiecie-instrukcji stosowania dołączonej do opakowania.

Pełna lista środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu oraz etykiety - instrukcje stosowania znajdują się na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (http://www.minrol.gov.pl/pol/Informacje-branzowe/Wyszukiwarka-srodkow-ochrony-roslin). Dowiedz się jak obliczyć ilość preparatu do przygotowania roztworu do opryskiwania?

Zabieg opryskiwania przeprowadzamy wieczorem (aby nie szkodzić pszczołom), starając się aby nie opryskiwać roślin w zamkniętym pomieszczeniu. Jeśli mszycy zaatakowały rośliny domowe zabieg opryskiwania najlepiej wykonać na zewnątrz, uważając aby nie mieć kontaktu z preparatem. Przed zastosowaniem środka ochrony roślin koniecznie przeczytaj jego instrukcję. Więcej dowiesz się z artykułu: Środki ochrony roślin - zasady stosowania i przechowywania

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie główne: Alvesgaspar CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons