BUDKI LĘGOWE dla ptaków - jak powinny wyglądać i gdzie je zawiesić?

budka lęgowa dla ptaków fot. Leonie Schoppema - Pixabay.com

Pytanie czytelnika: Chciałbym zaprosić do ogrodu ptaki i przygotować dla nich budki lęgowe. Jak powinny wyglądać i gdzie je zawieszać, żeby ptaki się chciały w nich zadomowić?

Kiedy wieszać budki lęgowe dla ptaków?

Budki lęgowe zawiesza się tuż przed rozpoczęciem okresu lęgowego ptaków, czyli pod koniec lutego, a najpóźniej do połowy marca. Lokalizacja i budowa budek będzie miała wpływ na bezpieczeństwo ptasiej rodziny.

Gdzie zawiesić budkę?

Po pierwsze, wiesza się je tam, gdzie nie ma naturalnych dziupli oraz na działkach leżących w pewnym oddaleniu od lasu, parku czy innych większych terenów zieleni. Ptaki jako zwierzęta terytorialne potrzebują znacznych przestrzeni, dlatego budki zawiesza się w dość dużych odstępach. Szpaki i wróble mogą się gnieździć w stosunkowo niewielkich odległościach od siebie, ale dla muchołówek ta odległość to 15–30 m, a dla sikor nawet 30–50 m. Dlatego w zależności od wielkości ogrodu – wystarczy umiejscowić 2 do 3 budek lęgowych.

Budkę należy montować bardzo stabilnie, nie może się poruszać nawet przy większych podmuchach wiatru. Nie może być dostępna dla kotów. Zazwyczaj umieszcza się je na wysokości ok. 4 m, tak aby człowiek mógł dostać się do budki z drabiny w celu konserwacji czy czyszczenia. Najlepiej przymocować ją do pnia drzewa, w miejscu ocienionym i osłoniętym od zacinającego deszczu.

Budkę zawiesza się pionowo, z lekkim nachyleniem do przodu. Daszek ma za zadanie osłaniać otwór wlotowy przed deszczem, a sam otwór wlotowy powinien być skierowany na wschód lub południowy wschód.

Budka lęgowa dla ptaków fot. Małgorzata Szymańska

Jak powinna wyglądać budka lęgowa dla ptaków?

Tradycyjny typ budki to tzw. skrzynka Sokołowskiego. Jest to prostopadłościan z lekko pochyłym daszkiem.

Otwory wlotowe – ich średnica, wysokość i powierzchnia podstawy są dopasowane do wielkości ptaka. Bierzemy pod uwagę nie tylko komfort gospodarzy korzystających z „domku”, ale i bezpieczeństwo piskląt. Odległość otworu do dna budki musi być na tyle duża, aby maluchów nie mógł dosięgnąć żaden drapieżnik.

Budki z najmniejszymi otworami (średnica około 2,7 cm) mogą być zagnieżdżone przez sikorki, ale nie będą już dostępne dla wróbli. Budki z otworami o średnicy około 3,5 cm pozwolą gnieździć się wszystkim sikorkom, wróblom, a także mazurkom i muchołówkom. Większy otwór wlotowy, o średnicy co najmniej 5 cm, zachęci szpaki, kowaliki i dzięcioły.

Często spotykanym elementem przy budkach jest „patyczek”, przymocowany poniżej otworu wlotowego. Ptaki radzą sobie i bez niego, natomiast pomaga on zazwyczaj drapieżnikom próbującym sięgnąć do wnętrza budki. Dlatego bezpieczniej jest nie montować takiej podpórki lub ją zlikwidować, jeśli kupiona budka takową posiada.

Buda lęgowa dla ptaków - kupić czy zrobić samemu?

Gotową budkę lęgową można kupić w sklepach ogrodniczych lub wykonać samemu. Najlepiej sprawdzają się deski sosnowe lub z innych drzew iglastych – odradza się sklejki czy płyty wiórowe. Nie można desek malować ani impregnować. Rozmiary i kształt budki odpowiadają wymaganiom poszczególnych gatunków ptaków. Wybór budki powinien być poprzedzony obserwacjami ptaków i rozpoznaniem pojawiających się w okolicy gatunków.

Sprzątanie budki po sezonie

Wywieszoną budkę, po sezonie lęgowym, tj. jesienią lub zimą należy wyczyścić (w naturalnych dziuplach pozostałości ulegają samoistnemu rozkładowi, ale w skrzynkach pozostają na wiele lat). W przypadku gdy wywieszona skrzynka nie była zasiedlana w ciągu kolejnych dwóch sezonów lęgowych, trzeba ją przewiesić w inne miejsce, gdyż prawdopodobieństwo zajęcia jej w następnych latach jest niewielkie.

Rośliny wabiące ptaki do ogrodu

Chcąc przyciągnąć do ogrodu ptaki, należy pomyśleć i o roślinach, które dadzą im pożywienie. Warto zatem w ogrodzie posadzić dzikie róże, derenie, berberysy, ałycze, rokitniki, ligustry, czarne bzy, jarzębiny, kaliny, świdośliwy, czy śliwę tarninę. Wiele z tych gatunków nadaje się też na żywopłoty, w których mogą się kryć ptaki.


logo BudujemyDom.pl
Źródło: Magazyn Budujemy Dom
tekst: Małgorzata Szymańska
zdjęcie tytułowe: Leonie Schoppema - Pixabay.com